submenu

De Afrivlaamse swing van Stefan Dixon - 08/09/2020

‘De onzekerheid van de voorbije maanden is dagelijkse kost in Zuid-Afrika’

De Zuid-Afrikaanse singer-songwriter Stefan Dixon is bekend van zijn cover van Mia, die hij zelfs in zijn thuisland uitbracht. Hij kijkt enorm uit naar zijn eerste tournee langs de Vlaamse culturele centra. Het liedjesprogramma Afrivlaams belicht het aparte parcours dat hij aflegde.

‘Ik heb vier maanden geen gitaar meer aangeraakt’, verrast de Zuid-Afrikaanse zanger en gitarist ons als we hem op een zomernamiddag ontmoeten op een coronaproof terras vlak bij zijn woonst in hartje Koekelberg. Drie caféconcerten speelde hij voor midden maart de lockdown inging. Ze hadden het opstapje moeten zijn voor zijn eerste tournee langs de Vlaamse culturele centra. ‘It sucked’, klinkt het teleurgesteld. ‘Uiteindelijk ben ik een week depri geweest door de gemiste concerten en de verloren inkomsten. Maar al bij al heb ik ze niet verloren, want ik had ze nog niet. Hier komt het scepticisme van de Zuid-Afrikaan bovendrijven (lacht). De onzekerheid van de voorbije maanden is immers dagelijkse kost in Zuid-Afrika. Ik was er dus min of meer op voorbereid.’ Omdat alle verplichtingen plots wegvielen, voelde Dixon zich na die ene week mokken veel meer relaxed. ‘Wanneer krijg je anders nog eens de kans om gewoon thuis te zijn bij je familie en met rust gelaten te worden? In plaats van aan nieuwe songs te werken, heb ik de vrijgekomen tijd besteed aan mijn dochter.’

Na een decennium in Kaapstad gewoond te hebben met zijn Vlaamse vriendin, besliste Dixon een dikke zes jaar geleden vrij abrupt om te verhuizen naar haar thuisbasis Brussel. ‘We waren hier eigenlijk op vakantie, maar zijn gebleven, en dat terwijl ik net een plaat met Engelstalige liedjes uitgebracht had in Zuid-Afrika, die ook wel wat airplay kreeg. Maar ik was het beu om altijd maar diezelfde weg af te leggen tussen Kaapstad en Johannesburg, waar de grotere concertzalen zijn. Ik had af en toe ook wel optredens in Durban, Port Elizabeth en Bloemfontein, maar kwam vaak ook terecht in luidruchtige cafés in kleinere steden waar de bargangers veel liever wilden dansen dan luisteren naar een ingetogen singer-songwriter. Daar speelde ik dus vooral om de benzine te betalen om naar de grote steden te rijden.’

Die ritme van die mal vroeë oggend

Voor de titel van zijn liedjesprogramma liet Dixon zich inspireren door Tom Lanoye. De Antwerpse auteur woont halftijds in Zuid-Afrika en was een van de belangrijkste gasten op de Week van de Afrikaanse roman, waar Dixon voor de muzikale omlijsting zorgde. ‘Hij zei me dat we net het tegenovergestelde doen: ik spreek Afrikaans maar verander mijn accent hier een beetje naar Vlaams, terwijl hij in Zuid-Afrika zijn Vlaams wat uitrekt naar Afrikaans. Hij noemde dat Afrivlaams en die term is blijven hangen.’

Op Afrivlaams verbindt Dixon de Afrikaanse songs uit zijn jeugd met de kleinkunstliedjes die hij in Kaapstad via zijn partner en haar vader had leren kennen. De Nederlandstalige nummers vertaalde hij bovendien in zijn eigen stijl naar het Afrikaans. Mia had hij in Zuid-Afrika als bonusnummer zelfs al toegevoegd aan zijn Engelstalige debuut For No Apparent Reason. ‘Bij mij brengt die song dezelfde warme gevoelens naar boven als No Woman, No Cry van Bob Marley. Maar we spelen ook het wondermooie Rozane van Wim De Craene.’

De Zotte Morgen van Zjef Vanuytsel wordt Die Mal Vroeë Oggend en krijgt een modernere, meer upbeat versie. ‘Ik vind het een geweldig coole song om te vertolken. Het enige probleem met die kleinkunstenaars is dat ze niet konden stoppen met strofen schrijven (lacht). Hedendaagse muziek zit vol herhalingen, maar die oude Vlaamse liedjes hebben een begin en een einde, en daartussenin is niets hetzelfde. Daarom ligt er bij optredens vaak nog een tekstvel op de vloer.’

Vogelvrij

Intussen scoorde Dixon ook in Vlaanderen een radiohitje met Vir Nou, Voor Nu, een duet met Yevgueni-zanger Klaas Delrue. Daarop is te horen wat hij het liefst doet: samenwerken met muzikanten die op dezelfde golflengte zitten en tegelijk zijn diffuse identiteit bewaren. ‘Twee jaar geleden kreeg ik op Rijmrock na een toffe jam met Vlaamse vrienden- muzikanten een geweldig compliment van Eva De Roovere. Ze vertelde me dat ze nog nooit gespeeld had met een muzikant die zo swingde. Het deed me beseffen wat mijn muziek hier zo apart maakt en dat ik die typische Afrikaanse flair nooit mag verliezen. Toen ben ik ook met andere ogen beginnen te kijken naar waar ik vandaan kom en naar de Afrikaanse songs die me beïnvloed hebben.’

Zij vormen naast de verafrikaanste Vlaamse liedjes een belangrijk onderdeel van Afrivlaams. ‘Eerst luisterde ik naar de Amerikaanse folkmuziek die de strenge apartheidscensuur overleefd had. Maar in mijn tienerjaren werd de Voëlvry Movement een steeds belangrijkere inspiratie. Met hun alternatieve muziek zetten deze witte Afrikaners zich expliciet af tegen het establishment en de regering. De liedjes van onder andere Koos Kombuis waren een verademing, want voordien werd de bevolking onder de knoet gehouden met schlagermuziek waar je alleen maar van kan genieten als je al wat gedronken hebt. Pas daarna zouden bands als Mango Groove me introduceren in de zwarte Afrikaanse folkmuziek van bv. Vusi Mahlasela, inmiddels een persoonlijke held.’

Maar Afrivlaams is niet alleen een muzikale trip langs de liedjes en de artiesten die Dixon gekneed hebben tot zijn invloeden Europeser werden. De zanger laat ook voelen hoe het was om als jonge, onwetende witte Zuid-Afrikaan op te groeien onder het apartheidsregime. ‘Op school werden we gebrainwasht door de propaganda. Nelson Mandela kenden we niet. Ik herinner me nog dat ik me als klein jongetje met een buurmeisje onder de tafel had verstopt toen na de moord op de antiapartheidsmilitant Chris Hani een protestmars ons huis passeerde. Nu nog is er bij veel witte Zuid-Afrikanen van mijn generatie dat weirde, onnozele schuldgevoel, terwijl we veel te jong waren om überhaupt te snappen wat er aan te hand was.’ Ook die gevoelens over zijn gekke land van extremen, waar hij zelf ook nog niet helemaal mee in het reine is, komen tijdens de tournee uitgebreid aan bod.

 

Tekst: Tom Peeters
Foto: © Tine De Wilde
Uit: uitgekamd september 2020

info en tickets

Stefan Dixon - Seizoensopener: Afrivlaams

Stefan Dixon brengt een mix van Afrikaanse classics en Vlaamse klassiekers. Hij kiest zijn meest geliefde nummers uit en vertaalt ze in het ‘Afrivlaams’. Het resultaat is verrassend.
Je begrijpt vrij veel Nederlands en kan ook iets vertellen.Je begrijpt veel Nederlands en spreekt het goed.
25 sep
20.00 uur